Американската армија соопшти дека уништила повеќе од десетина ирански бродови за поставување морски мини во стратешки важниот Ормуски Проток, по извештаи дека Иран започнал со минирање на водите. Американската Централна команда информираше дека се уништени вкупно 16 ирански бродови во близина на протокот, а беше објавен и видео-материјал за дел од нападите.
Овој развој следи откако претседателот на САД, Доналд Трамп, изрази загриженост за можноста Иран да поставува мини и јавно го предупреди Техеран. „Доколку од каква било причина се поставени мини и тие не бидат веднаш отстранети, Иран ќе се соочи со воени последици од невидени размери“, напиша Трамп на платформата Трут соушал.
Тој додаде дека засега нема официјални докази дека Иран почнал со активна операција за минирање.
Меѓутоа, американските телевизии Си-Ен-Ен и Си-Би-Ес њуз претходно известија дека разузнавачките служби имаат индиции дека Иран во последните денови распоредил приближно десетина мини, како и дека подготвува поширока операција за минирање на мореузот.
Ормус – клучна артерија за светските нафтени текови
Ормускиот Проток, широк околу 55 километри и сместен меѓу Иран и Оман, е една од најважните светски транспортни рути за извоз на нафта. Во мирнодопски услови, преку оваа точка поминува околу 20% од светскиот нафтен промет.
Уште пред почетокот на тековниот конфликт, експертите предупредуваа дека иранските поморски сили би можеле да го минираат мореузот и да го блокираат глобалниот проток на енергенси.
Со почетокот на војната, пловидбата низ Ормус речиси целосно запре. Висок претставник на Иранската револуционерна гарда потврди дека мореузот е официјално затворен и дека секој обид за поминување ќе биде третиран како непријателско дејство. Револуционерната гарда ја повтори заканата и денеска:
„Нема да дозволиме ниту еден литар нафта од регионот да стигне до непријателската страна или до нејзините сојузници.“
Блокадата веќе предизвика глобални последици. Цените на горивата растат ширум светот, а во Германија најевтината бензинска горивна сорта E10 оваа недела надмина 2 евра за литар.
Политички последици за САД и изборниот притисок
Порастот на цените на горивата претставува особено чувствителна тема во САД, особено во пресрет на ноемвриските конгресни избори. Трамп во кампањата вети проширување на експлоатацијата на фосилни горива и намалување на енергетските трошоци за американските семејства.
Трамп ветува ескортни мисии, но воените ризици остануваат високи
Претседателот Трамп последните денови неколку пати изјави дека САД се подготвени да воспостават морски ескортни мисии за да обезбедат безбедно минување на танкерите низ мореузот. Началникот на Генералштабот, генерал Дан Кејн, потврди дека американската армија веќе разгледува оперативни опции доколку претседателот издаде соодветна наредба.
Но, според агенцијата Ројтерс, американската морнарица во моментов смета дека ескортите на цивилни бродови се преголем ризик, поради можноста од директен судир со иранските сили. Речиси секојдневно пристигнувале барања од транспортни компании, но морнарицата ги одбивала сите поради безбедносни причини.
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, истакна дека ниеден американски воен брод досега не спровел ниту еден танкер низ Ормус, спротивно на тврдењата на министерот за енергетика Крис Рајт, кој накратко објави дека е извршена успешна ескортна операција. Министерството подоцна го повлече тврдењето, објаснувајќи дека станувало збор за грешка направена од вработен.
Извор: Deutsche Welle
