И покрај тоа што Австралија прва во светот воведе ограничувања за социјални мрежи за лица под 16 години, првите месеци од примената покажуваат дека голем дел од младите и натаму без поголем проблем пристапуваат до платформите, а истрагите сега се насочени кон тоа дали компаниите навистина презеле доволно мерки.
Австралија стана првата земја што воведе минимална возраст од 16 години за отворање профили на одредени социјални мрежи, а мерката стапи во сила на 10 декември 2025 година. Но првите резултати од примената покажуваат дека законот сам по себе не е доволен ако платформите не спроведуваат сериозни проверки. Според австралискиот регулатор eSafety, правилото не значи казнување на децата или на нивните родители, туку обврска за платформите да преземат „разумни чекори“ за да спречат лица под 16 години да имаат профили.
Во меѓувреме, нови истражувања и извештаи покажуваат дека голем дел од младите и натаму користат социјални мрежи. Sky News објави дека речиси две третини од малолетните Австралијци и понатаму имаат пристап до вакви платформи и покрај забраната. Тоа ја отвори дилемата дали проблемот е во самиот закон, во неговото спроведување или во технолошките дупки што платформите им овозможуваат на корисниците.
Ројтерс, повикувајќи се на извештај на Age Verification Providers Association, објави дека главниот проблем не е во тоа што не постои технологија за проверка на возраст, туку во тоа што големите платформи не ја применуваат доследно. Во извештајот се наведува дека Meta, Google, TikTok и Snap се потпирале премногу на самопријавена возраст и на слаби проверки при отворање профили, иако достапните алатки можат да функционираат и на голем обем.
Поради тоа, австралискиот eSafety Commissioner веќе води истраги за можна неусогласеност со правилата. Ако се утврди дека платформите не презеле доволно мерки, можни се и високи казни, а регулаторот собира докази и за евентуално понатамошно судско постапување. Истовремено, eSafety објави и посебен извештај за првите три месеци од примената, со цел да покаже колку реално функционира системот.
Овој развој покажува дека самата забрана не е магично решение. Австралиското искуство засега укажува дека закон може да постави рамка, но без јасни, технички изводливи и строго спроведени механизми, младите и понатаму лесно наоѓаат начин да останат на платформите. Затоа дебатата сè повеќе се движи од прашањето „дали да има забрана“ кон прашањето „како таа реално да функционира“.
Во исто време, темата не се сведува само на технологија и контрола. Австралиските институции во своите материјали нагласуваат и потреба од дигитална писменост, отпорност кај младите и поддршка за родителите и училиштата. Тоа значи дека ограничувањето на пристапот само по себе не е доволно ако не е придружено со едукација и поширока општествена стратегија за безбедност на децата онлајн.
